Een constante temperatuur is in de meeste gevallen niet voordeliger dan de verwarming ’s nachts of overdag lager zetten. Door de temperatuur op rustige momenten te verlagen, verbruik je minder energie en betaal je minder stookkosten. Hoe groot het verschil is, hangt af van je woning, het isolatieniveau en hoe slim je de thermostaat instelt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de goedkoopste manier om je huis te verwarmen.
Hoeveel energie verbruik je bij een constante temperatuur?
Bij een constante temperatuur verbruikt je verwarmingssysteem continu energie om de warmte op peil te houden. Dit is in de meeste gevallen meer dan nodig. Een woning verliest voortdurend warmte via muren, ramen en het dak. Je cv-ketel of warmtepomp moet die verliezen constant compenseren, ook op momenten dat niemand thuis is of iedereen slaapt.
Het energieverbruik bij een vaste temperatuur is niet per se hoog, maar het is zelden optimaal. Op momenten dat je de warmte niet nodig hebt, zoals ’s nachts of overdag als je werkt, betaal je voor comfort dat je niet gebruikt. Over een heel stookseizoen loopt dat op. Hoeveel precies verschilt per woning, maar de richting is duidelijk: variëren loont.
Wat gebeurt er met je woning als je de verwarming lager zet?
Als je de verwarming lager zet, daalt de binnentemperatuur geleidelijk. Hoe snel dat gaat, hangt volledig af van de isolatiewaarde van je woning. Een goed geïsoleerd huis houdt warmte langer vast, terwijl een slecht geïsoleerde woning al na een paar uur merkbaar afkoelt.
Er zijn twee dingen om rekening mee te houden:
- Opwarmtijd: Hoe lager de temperatuur is gedaald, hoe langer het duurt om de woning weer op comforttemperatuur te brengen. Dit kost extra energie, maar weegt in de meeste gevallen niet op tegen de besparing die je hebt gerealiseerd tijdens de lagere periode.
- Vochtproblemen: Bij extreem lage temperaturen, zeker in slecht geïsoleerde woningen, kan condensatie ontstaan. Zet de verwarming daarom nooit volledig uit in de winter, maar houd een minimumtemperatuur aan van rond de 15 graden Celsius.
Voor de meeste woningen geldt: de verwarming een paar graden lager zetten leidt tot geen enkel probleem, zolang je het niet overdrijft.
Wanneer loont het om de verwarming ’s nachts lager te zetten?
De verwarming ’s nachts lager zetten loont bijna altijd, ongeacht het type woning. Tijdens het slapen heb je minder warmte nodig, en een slaapkamer op 16 tot 18 graden Celsius wordt door veel mensen als aangenaam ervaren. Een verlaging van twee tot vier graden gedurende acht uur per nacht levert een merkbare besparing op je energierekening op.
Het loont het meest in de volgende situaties:
- Je woning is redelijk tot goed geïsoleerd, waardoor de temperatuur ’s nachts niet te snel en te ver daalt.
- Je hebt een programmeerbare of slimme thermostaat waarmee je de verwarming automatisch laat opkomen voor je opstaat.
- Je slaapkamers liggen op een aparte zone van je verwarmingssysteem, zodat je de rest van de woning apart kunt regelen.
In een slecht geïsoleerde woning daalt de temperatuur ’s nachts snel sterk, waardoor de ketel ’s ochtends hard moet werken om alles weer op te warmen. In dat geval is de besparing kleiner, maar nog steeds aanwezig. Tegelijk is dat een signaal dat huis verduurzamen een slimme volgende stap is: betere isolatie versterkt het effect van slim stoken aanzienlijk.
Wat is de goedkoopste thermostaatinstelling overdag?
De goedkoopste instelling overdag is 19 tot 20 graden Celsius als je thuis bent, en 15 tot 16 graden als je de deur uit bent. Dit zijn de instellingen waarbij comfort en zuinigheid het beste in balans zijn. Elke graad lager stoken scheelt ruwweg vijf tot zeven procent op je gasverbruik.
Overdag geldt een eenvoudige vuistregel: stel de thermostaat in op de laagste temperatuur waarbij je je nog comfortabel voelt. Veel mensen zetten de verwarming hoger dan nodig uit gewoonte. Een trui aantrekken en de thermostaat een graad lager zetten is een van de eenvoudigste manieren om direct te besparen zonder grote investeringen.
Als je overdag niet thuis bent, heeft het geen zin om de woning op 20 graden te houden. Programmeer de thermostaat zo dat de verwarming een half uur voor je thuiskomst weer opkomt. Zo kom je thuis in een warme woning zonder dat je de hele dag hebt gestookt.
Hoe kan een slimme thermostaat helpen bij het besparen?
Een slimme thermostaat helpt bij het besparen doordat hij automatisch de temperatuur aanpast op basis van je dagritme, aanwezigheid en soms zelfs het buitenklimaat. Je hoeft er zelf niet meer aan te denken: de thermostaat regelt het voor je, op het juiste moment en op de juiste temperatuur.
De voordelen van een slimme thermostaat op een rij:
- Weekprogramma instellen: Je stelt eenmalig in wanneer je thuis bent, slaapt of weg bent. De thermostaat past de temperatuur daar automatisch op aan.
- Aanwezigheidsdetectie: Sommige modellen detecteren via je smartphone of je thuis bent en schakelen de verwarming pas in als dat nodig is.
- Inzicht in verbruik: Via een app zie je hoeveel energie je verbruikt en waar je nog kunt besparen.
- Integratie met andere systemen: Een slimme thermostaat kan worden gekoppeld aan zonnepanelen, een warmtepomp of een thuisbatterij, zodat je verwarming gebruikmaakt van zelf opgewekte energie.
Een slimme thermostaat is een relatief kleine investering met een duidelijk terugverdieneffect. Voor wie serieus wil beginnen met huis verduurzamen, is dit een logische eerste stap: weinig ingrijpend, direct resultaat.
Welke andere factoren bepalen je stookkosten thuis?
Je stookkosten worden niet alleen bepaald door hoe je de thermostaat instelt. De isolatiewaarde van je woning is de grootste factor. Een goed geïsoleerde woning houdt warmte langer vast, waardoor je ketel minder vaak hoeft bij te springen. Andere belangrijke factoren zijn het type verwarmingssysteem, de leeftijd van je cv-ketel en de manier waarop je ventileert.
Factoren die je stookkosten direct beïnvloeden:
- Isolatie: Dakisolatie, vloerisolatie, spouwmuurisolatie en dubbel of driedubbel glas verminderen warmteverlies aanzienlijk.
- Type verwarmingssysteem: Een warmtepomp is efficiënter dan een cv-ketel op gas, zeker in combinatie met vloerverwarming.
- Leeftijd van de installatie: Een verouderde cv-ketel werkt minder efficiënt dan een modern HR-toestel of hybride systeem.
- Ventilatie: Gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning voorkomt dat verwarmde lucht direct naar buiten verdwijnt.
- Zonnepanelen: Wie zelf stroom opwekt, kan die inzetten voor een elektrische warmtepomp of vloerverwarming, waardoor de energiekosten verder dalen.
Wie wil beginnen met verduurzamen, doet er goed aan eerst de isolatie op orde te brengen voordat hij investeert in een nieuw verwarmingssysteem. Een goed geïsoleerde woning heeft namelijk een kleinere installatie nodig, wat de aanschafkosten drukt.
Hoe ESD helpt met het verduurzamen van je woning
Slim stoken begint bij de juiste installatie en een woning die klaar is voor de toekomst. Elektro Service Doetinchem (ESD) helpt particulieren in Doetinchem en de Achterhoek bij concrete stappen richting een energiezuinigere woning. Of je nu wilt beginnen met zonnepanelen, een slimme thermostaat wilt koppelen aan je installatie, of overweegt een laadpaal te laten plaatsen: ESD denkt met je mee en zorgt voor een correcte, veilige uitvoering.
Wat ESD voor jou kan betekenen:
- Professionele installatie van zonnepanelen, inclusief aanpassing of vervanging van je groepenkast indien nodig
- Aansluiting van zonnepanelen op een thuisbatterij of laadpaal, zodat je zelf opgewekte energie optimaal benut
- Advies over slimme energiesystemen die je verbruik automatisch optimaliseren
- 24/7 bereikbare storingsdienst, zodat je nooit lang zonder stroom of verwarming zit
- Vaste onderhoudsschema’s om je installatie in topconditie te houden
ESD werkt met een Trustoo-score van 8,6 en staat in de top 10 beste elektriciens in de regio. Wil je weten wat de beste eerste stap is voor jouw woning? neem contact op met ESD voor een vrijblijvend gesprek.
Veelgestelde vragen
Hoeveel graden lager moet ik de thermostaat 's nachts zetten voor een merkbare besparing?
Een verlaging van twee tot vier graden Celsius is al voldoende om een merkbaar verschil te maken op je energierekening. Stel de nachttemperatuur bij voorkeur in op 15 tot 17 graden, afhankelijk van hoe goed je woning geïsoleerd is. Zorg er wel voor dat de thermostaat automatisch opkomt zo'n 30 tot 45 minuten voor je opstaat, zodat je niet wakker wordt in een koude woning.
Wat is een veelgemaakte fout bij het instellen van een weekprogramma op de thermostaat?
Een veelgemaakte fout is de opwarmtijd niet meenemen in het programma. Veel mensen programmeren de gewenste temperatuur op het exacte moment dat ze thuis willen zijn of opstaan, in plaats van 30 tot 45 minuten eerder. Het gevolg is dat de ketel op volle kracht moet draaien om snel bij te komen, wat juist meer energie kost dan een geleidelijke opwarming vooraf.
Is het zuiniger om de verwarming volledig uit te zetten als ik een week op vakantie ga?
Niet volledig uitzetten, maar terugzetten naar een vorstbeveiliging van ongeveer 12 tot 15 graden Celsius is de verstandigste keuze. Een volledig uitgeschakelde verwarming in de winter vergroot de kans op vorstschade aan leidingen en condensatieproblemen in de woning. Bij terugkomst kost het bovendien veel meer energie om een volledig afgekoelde woning weer op temperatuur te brengen.
Maakt het uit of ik radiatoren of vloerverwarming heb als het gaat om slim stoken?
Ja, dat maakt een aanzienlijk verschil. Vloerverwarming reageert veel trager dan radiatoren, waardoor je het systeem eerder moet inschakelen en ook eerder moet uitschakelen voordat de gewenste temperatuur bereikt is. Met radiatoren kun je sneller bijsturen en zijn kortere stoken-periodes effectiever. Bij vloerverwarming loont het juist om een stabielere, iets lagere temperatuur aan te houden in plaats van grote schommelingen te programmeren.
Kan ik ook per kamer de temperatuur apart regelen, en levert dat extra besparing op?
Ja, met slimme radiatorknoppen of een zonesysteem kun je per ruimte de temperatuur instellen. Dit levert extra besparing op, omdat je ongebruikte kamers zoals een logeerkamer of werkkamer overdag lager kunt houden. Combineer dit met een slimme thermostaat en je hebt volledige controle over welke ruimte wanneer verwarmd wordt, zonder in te leveren op comfort in de kamers die je wél gebruikt.
Hoe weet ik of mijn cv-ketel nog efficiënt genoeg werkt om slim stoken zinvol te maken?
Een cv-ketel ouder dan 15 jaar werkt vaak aanzienlijk minder efficiënt dan moderne HR-toestellen, zelfs als hij technisch nog functioneert. Signalen dat je ketel minder efficiënt is geworden zijn een stijgend gasverbruik bij gelijkblijvend stookgedrag, regelmatige storingen of een langere opwarmtijd. Laat een installateur de ketel inspecteren en het rendement meten; in veel gevallen is vervanging door een modern HR- of hybride systeem binnen enkele jaren terugverdiend.
Wat is de snelste en goedkoopste manier om vandaag nog te beginnen met besparen op stookkosten?
De snelste stap is het optimaliseren van je thermostaatinstellingen: programmeer een nachtstand, een lagere dagtemperatuur als je niet thuis bent, en zorg voor een tijdige opwarming voor je thuiskomst. Dit kost niets en levert direct resultaat op. Wil je een grotere stap zetten, dan is een slimme thermostaat een relatief kleine investering die zichzelf snel terugverdient, zeker in combinatie met betere isolatie of zonnepanelen.