Hoeveel scheelt het om de verwarming 1 graad lager te zetten?

Posted by: Lisanne Reijers
29 jun 2026

De verwarming 1 graad lager zetten levert gemiddeld zo’n 6 tot 7 procent besparing op je gasverbruik op. Voor een gemiddeld huishouden betekent dit al snel een besparing van tientallen euro’s per jaar, afhankelijk van je woningtype en isolatiegraad. In dit artikel lees je hoe die besparing precies werkt, welke temperatuur per ruimte ideaal is, en welke maatregelen je nog meer helpen om je energierekening omlaag te brengen.

Hoeveel gas bespaar je per graad verlaging?

Per graad Celsius dat je de thermostaat verlaagt, bespaar je gemiddeld 6 tot 7 procent op je gasverbruik voor verwarming. Dit percentage geldt als vuistregel en is gebaseerd op de relatie tussen de binnentemperatuur en het warmteverlies van een woning. Hoe groter het temperatuurverschil tussen binnen en buiten, hoe harder je cv-ketel moet werken om de gewenste temperatuur te handhaven.

Concreet betekent dit: stel je thermostaat in van 21 naar 20 graden, dan verbruik je merkbaar minder aardgas. Bij een gemiddeld gasverbruik voor verwarming van zo’n 1.500 kubieke meter per jaar kan dat neerkomen op 90 tot 100 kubieke meter minder per graad. Dit effect is groter in slecht geïsoleerde woningen, omdat die meer warmte verliezen en de ketel vaker aanspringt om de temperatuur op peil te houden.

Het is ook relevant hoe lang je de verlaging doorvoert. De verwarming de hele dag 1 graad lager zetten levert meer op dan alleen ’s avonds. Gebruik je een programmeerbare of slimme thermostaat, dan kun je de verlaging automatisch toepassen op momenten dat je slaapt of van huis bent, zonder dat je overdag comfort inlevert.

Wat betekent dit voor je energierekening in euro’s?

Hoeveel euro je bespaart per graad verlaging hangt af van de actuele gasprijs en je totale verbruik. Bij een gasprijs van rond de 1,20 euro per kubieke meter en een besparing van 90 kubieke meter per jaar, kom je al snel uit op een jaarlijkse besparing van ruim 100 euro per graad verlaging. Dat is een concreet bedrag dat direct zichtbaar is op je eindafrekening.

Houd er rekening mee dat de gasprijs kan schommelen. In jaren met hogere energieprijzen is de besparing in euro’s navenant groter. Omgekeerd geldt: hoe beter je woning is geïsoleerd, hoe minder gas je sowieso verbruikt, en hoe kleiner het absolute bedrag van de besparing. Maar zelfs in goed geïsoleerde woningen blijft de procentuele besparing per graad verlaging vergelijkbaar.

Wie zijn energierekening structureel wil verlagen, doet er goed aan om meerdere kleine maatregelen te combineren. De thermostaat 1 graad lager zetten is een eenvoudige eerste stap, maar in combinatie met betere isolatie, een slimme thermostaat of zonnepanelen worden de besparingen aanzienlijk groter.

Welke temperatuur is ideaal per ruimte in huis?

De ideale temperatuur verschilt per ruimte en per gebruik. Een vaste, uniforme temperatuur door het hele huis is zelden nodig en kost onnodig veel energie. Door per ruimte de juiste temperatuur in te stellen, bespaar je gas zonder dat je comfort verliest.

Hieronder vind je de aanbevolen temperaturen per ruimte:

Woonkamer: 19 tot 20 graden is voor de meeste mensen comfortabel tijdens actieve uren.
Slaapkamer: 16 tot 18 graden bevordert een goede nachtrust en bespaart energie.
Badkamer: 22 graden is prettig tijdens het douchen, maar hoeft niet de hele dag op die temperatuur te staan.
Keuken: 18 graden volstaat, omdat koken zelf al warmte produceert.
Gang en hal: 15 tot 16 graden is voldoende; dit zijn ruimtes waar je nauwelijks verblijft.
Thuiskantoor of werkkamer: 20 graden, vergelijkbaar met de woonkamer bij langdurig gebruik.

Thermostaatventielen op individuele radiatoren maken het mogelijk om per ruimte de gewenste temperatuur in te stellen. Dit is een eenvoudige en effectieve manier om energie te besparen, zeker in ruimtes die je weinig gebruikt.

Hoe werkt een slimme thermostaat bij het verlagen van de verwarming?

Een slimme thermostaat regelt de verwarming automatisch op basis van je dagelijkse routine, aanwezigheid in huis en zelfs de buitentemperatuur. In tegenstelling tot een gewone thermostaat hoef je zelf niets handmatig bij te stellen: het systeem leert je gedrag en past de temperatuur proactief aan, zodat je nooit onnodig verwarmt.

De voordelen van een slimme thermostaat zijn praktisch en concreet:

Aanwezigheidsdetectie: Via je smartphone ziet de thermostaat wanneer je thuis bent of vertrekt, en past de temperatuur automatisch aan.
Weekprogrammering: Je stelt in wanneer het warm moet zijn en wanneer de verwarming terug mag, zodat je nooit vergeet de temperatuur te verlagen.
Weersafhankelijke regeling: Sommige slimme thermostaten houden rekening met de buitentemperatuur en sturen de cv-ketel efficiënter aan.
Inzicht in verbruik: Via een app zie je hoeveel gas je verbruikt en waar besparingskansen liggen.
Integratie met andere systemen: Een slimme thermostaat kan worden gekoppeld aan zonnepanelen, een warmtepomp of een thuisbatterij voor een geïntegreerde energiehuishouding.

Onderzoek naar slimme thermostaten toont consistent aan dat gebruikers gemiddeld 10 tot 15 procent minder energie verbruiken voor verwarming na installatie. De terugverdientijd is daardoor relatief kort, zeker in combinatie met andere energiebesparende maatregelen.

Welke andere maatregelen versterken de besparing?

De thermostaat verlagen is een goede start, maar de grootste besparingen bereik je door meerdere maatregelen te combineren. Isolatie is daarin de belangrijkste factor: een goed geïsoleerde woning houdt warmte veel langer vast, waardoor de cv-ketel minder vaak hoeft aan te springen, ongeacht de ingestelde temperatuur.

Effectieve aanvullende maatregelen zijn onder andere:

Dakisolatie: Een groot deel van de warmte in een woning ontsnapt via het dak. Dakisolatie is een van de meest rendabele investeringen.
Vloerisolatie: Zeker in oudere woningen met een kruipruimte is vloerisolatie een relatief eenvoudige ingreep met direct effect.
Spouwmuurisolatie: In woningen gebouwd vóór 1985 is de spouwmuur vaak ongeïsoleerd. Inblaasisolatie is snel geplaatst en levert veel op.
HR++ of triple glas: Verouderde ramen laten veel warmte ontsnappen. Nieuw glas verbetert ook het wooncomfort door minder koudeval.
Radiatorfolie: Een goedkope maatregel die warmte van radiatoren terug de ruimte in reflecteert in plaats van de muur op te warmen.
Tochtstrips en kierdichting: Kleine kieren rondom ramen, deuren en leidingen zijn verantwoordelijk voor aanzienlijk warmteverlies.

Op de lange termijn is de overstap naar een warmtepomp de meest ingrijpende maar ook meest effectieve stap voor wie wil stoppen met gas. Een warmtepomp werkt het best in combinatie met een goed geïsoleerde woning en lage aanvoertemperaturen, wat precies de situatie is die je creëert door eerst te isoleren en de thermostaat te verlagen. Als je wilt weten waar je het best kunt beginnen met huis verduurzamen, is een persoonlijk adviesgesprek een logische eerste stap.

Hoe ESD helpt met het verduurzamen van je woning

Elektro Service Doetinchem (ESD) biedt als lokaal elektrotechnisch installatiebedrijf een complete aanpak voor woningeigenaren in de Achterhoek die hun energieverbruik willen verlagen. Of je nu wilt beginnen met zonnepanelen, een laadpaal of een slimme thermostaat: ESD denkt mee en zorgt voor een vakkundige installatie die aansluit op jouw situatie.

Wat ESD voor jou kan betekenen bij het verduurzamen van je woning:

Installatie van zonnepanelen inclusief aanpassing van de groepenkast indien nodig
Plaatsing van een slimme thermostaat gekoppeld aan je bestaande cv-installatie
Aanleg van een laadpaal voor je elektrische auto, gevoed door eigen zonnestroom
Advies over slimme energiesystemen die verbruik, opslag en teruglevering automatisch optimaliseren
24/7 storingsdienst zodat je altijd kunt rekenen op een vakman als er iets misgaat

ESD werkt met vaste onderhoudsschema’s en een persoonlijke aanpak, zonder onduidelijke offertes of verborgen kosten. Wil jij weten wat de beste eerste stap is voor jouw woning? Neem contact op met ESD voor een vrijblijvend adviesgesprek.

Veelgestelde vragen

Hoe snel merk ik het effect van een lagere thermostaat op mijn energierekening?

Het effect is al zichtbaar op je eerstvolgende maandelijkse voorschotnota of jaarafrekening, afhankelijk van hoe je energiecontract is ingericht. Omdat energieleveranciers je verbruik periodiek meten of schatten, zie je het verschil doorgaans binnen één tot drie maanden. Met een slimme meter en een bijbehorende app kun je het lagere gasverbruik zelfs dagelijks of wekelijks in real-time volgen.

Wat is de laagste temperatuur waarbij ik mijn verwarming 's nachts of overdag mag instellen zonder risico op vochtproblemen of bevriezing?

Een minimumtemperatuur van 15 graden wordt over het algemeen aangehouden als veilige ondergrens voor bewonde ruimtes: lager dan dit vergroot de kans op condensatie en schimmelvorming, vooral bij slecht geïsoleerde muren. In onbewoonde ruimtes of tijdens een vakantie volstaat een vorstbeveiliging van 10 tot 12 graden om leidingen te beschermen. Zak je hier structureel onder, dan loop je het risico op waterschade door bevroren leidingen.

Maakt het uit welk type cv-ketel ik heb voor de besparing per graad verlaging?

Ja, het type ketel beïnvloedt hoe efficiënt de besparing doorwerkt. Een moderne HR-ketel (hoog rendement) is al zeer efficiënt en profiteert extra van lagere aanvoertemperaturen, terwijl een oudere VR- of conventionele ketel sowieso meer gas verbruikt. Heb je een oudere ketel, dan is vervanging door een HR-ketel of een hybride warmtepomp een logische volgende stap die de besparing per graad verlaging verder vergroot.

Zijn er subsidies of regelingen beschikbaar als ik wil investeren in isolatie of een slimme thermostaat?

Ja, via het Nationaal Warmtefonds kun je als woningeigenaar een laagrentende lening afsluiten voor isolatiemaatregelen en andere verduurzamingsinvesteringen. Daarnaast biedt de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE) een tegemoetkoming voor onder andere warmtepompen en isolatieglas. Het is verstandig om vóór je investering de actuele regelingen te checken via het Rijksoverheid-portaal of je te laten informeren door een installateur zoals ESD, die op de hoogte is van lokale en nationale subsidiemogelijkheden.

Ik heb vloerverwarming in plaats van radiatoren — gelden dezelfde besparingspercentages dan ook voor mij?

De vuistregel van 6 tot 7 procent besparing per graad verlaging geldt ook bij vloerverwarming, maar er is een belangrijk verschil: vloerverwarming reageert trager op temperatuurwijzigingen dan radiatoren. Dit betekent dat je de thermostaat minder snel omhoog en omlaag kunt schakelen zonder comfortverlies, maar ook dat een constante, iets lagere instelling juist efficiënter werkt. Een slimme thermostaat die speciaal is afgestemd op vloerverwarming kan hier optimaal op inspelen.

Wat is de meest gemaakte fout bij het verlagen van de verwarming?

De meest voorkomende fout is de verwarming volledig uitzetten als je de deur uit gaat, om daarna bij thuiskomst de thermostaat hoog op te zetten om snel op temperatuur te komen. Dit kost juist meer gas, omdat een cv-ketel op volle kracht draaien minder efficiënt is dan het handhaven van een lagere basistemperatuur. De slimste aanpak is om de verwarming tijdens afwezigheid terug te zetten naar 15 à 16 graden en via een programmeerbare of slimme thermostaat te laten voorverwarmen vlak voor je thuiskomt.

Hoe weet ik welke verduurzamingsmaatregel voor mijn specifieke woning het meeste oplevert?

De meest betrouwbare manier is een professioneel energieadvies, waarbij een specialist de specifieke kenmerken van jouw woning — bouwjaar, isolatiewaarden, verwarmingssysteem en energieverbruik — in kaart brengt en een geprioriteerde aanpak opstelt. Een energielabel-maatwerkadvies (ook wel 'maatwerkadvies energiebesparing' genoemd) geeft per maatregel inzicht in kosten, besparing en terugverdientijd. ESD biedt vrijblijvende adviesgesprekken aan voor woningeigenaren in de Achterhoek die willen weten waar ze het best kunnen beginnen.